Զբոսաշրջության ոլորտի միջազգային կարգավորումները

Թեստ

1. Ճանապարհորդության տեսակ է՝
• մարդկանց հանգիստը,
• մարդկանց տեղաշարժը,
զբոսաշրջությունը:

2. Զբոսաշրջության առաջին շրջանը համարվում է՝
• ճանաչողական զբոսաշրջություն,
էլիտար զբոսաշրջություն, (19֊րդ դար)
• սիրողական զբոսաշրջություն:

3. Վերածննդի դարաշրջանում ճանապարհորդում էին միայն՝
• գյուղական համայնքի ներկայացուցիչները,
հարուստ վերնախավը,
• զինվորականները:

4. Հյուրանոցները փոխարինեցին՝
• հյուրերի սենյակներին,
• ճաշասենյակներին,
ննջասենյակներին:

5. 1-ին խմբային զբոսաշրջությունը կազմակերպել է՝
• Ֆերնան Մագելանը,
Թոմաս Կուկը,
• Վասկո դա Գաման:

6. 1-ին զբոսաշրջային գործակալությունը հիմնվել է
Լեսթերում,
• Բեռլինում,
• Լոնդոնում:

7. Թոմաս Կուկի ճանապարհորդությանը մասնակցելու պահանջն էր՝
• ծխախոտ չօգտագործելը,
ալկոհոլ չօգտագործելը,
• թղթախաղով չզբաղվելը:

8. Զբոսաշրջության 4-րդ շրջանը համարվում է՝
• վերածննդի շրջան,
ժամանակակից շրջան,
• անտիկ շրջան:

9. Ծառայությունը՝
• կարելի է չափել,
• կարելի է պահպանել,
կարելի է գնահատել:

10. Զբոսաշրջային օպերատորը՝
• գովազդային գործակալ է,
տնտեսվարող սուբյեկտ է,( ով մշակում
է զբոսաշրջային երթուղիներ, ապահովում դրանց գործունեությունը,
կազմակերպում գովազդ, սահմանում գները:)

• գիտական աշխատող է:

11. Զբոսաշրջային սուբյեկտը՝ զբոսաշրջիկը, բազմազան պահանջ-
մունքների՝
• ստեղծողն է,
ապառողն է,
• կազմակերպողն է:

12.Զանգվածային շուկայի զբոսաշրջային օպերատորները վաճառում են՝
հանրաճանաչ հանգստավայրերի զբոսաշրջային փաթեթներ,
• էկոլոգիական զբոսաշրջության զբոսաշրջային փաթեթներ,
• էքստրեմալ զբոսաշրջության զբոսաշրջային փաթեթներ:

13.Զբոսաշրջային ծառայությունների փաթեթների ձևավորումը, զար-
գացումը և իրականացումը ապահովում են՝
• առևտրային միությունները,
• արդյունաբերական ձեռնարկությունները,
զբոսաշրջային ընկերությունները:

14.Հյուրանոցային գործում օժանդակ ծառայությունները կախված են՝
հյուրանոցի կարգից,
• հյուրանոցի մեծությունից,
• հյուրերի քանակից:

15.Օժանդակ ծառայությունները՝
• վնասում են հյուրանոցի հեղինակությանը,
հյուրանոցին բերում են հավելյալ եկամուտ,
• խանգարում են հյուրերի հանգտի կազմակերպմանը:

Advertisements
Զբոսաշրջային ռեսուրսների ճանաչողություն

Հայկական միջնադարյան ճարտարապետության նշանավոր հուշարձան, վանական համալիր:
Գտնվում է Գորիս քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք Տաթև գյուղի մոտ: 8-րդ դարի վերջերից դարձել է Սյունյաց եպիսկոպոսության աթոռանիստը: 906թ. կառուցվել է Պողոս Պետրոս մայր տաճարը, 1067թ. սբ Աստվածածին դամբարան-եկեղեցին, 1295թ. սբ Գրիգոր եկեղեցին, 1787թ. Գրիգոր Տաթևացու դամբարանը:
Այս հիմնական կառույցներից զատ, 20-րդ դարի վերջում վանքի տարածքում և շրջակայքում այլ շինարարական և վերականգնողական աշխատանքներ էր իրականացվել: Ներկայումս վանքը վերականգնված է և Սյունյաց թեմի կենտրոնն է: 1390-1435թթ. Տաթևի վանքում գործել է Տաթևի նշանավոր համալսարանը և մանրանկարչության ու գրչության դպրոցը:
Վանքն ունեցել է խաշոր մատենադարան, որտեղ պահում էին շուրջ 10 հազար ձեռագիր մատյաններ: Վանքին հարկ է վճարել 10 գավառի 264 գյուղ:

Տաթևի Մեծ անապատ

Տաթևի անապատը գտնվում է Որոտան գետի աջ ափին, «Սատանի» կամուրջի մոտ, Տաթևի վանքի հարավ-արևմտյան կողմում, Տաթևի ձորի և Որոտանի միախառնվելու տեղում։ Այն կառուցվել է 1613թ և հանդիսանում էր XVIIդ. նշանավոր կրոնական կենտրոն: Ուներ բարձր տիպի դպրոց, կուսանոց: Եղել է գրչության հայտնի կենտրոն՝ վանքի անվանի գործիչներից է ծաղկող Հակոբ Շոռոթեցին: 1660թ. այստեղ է փոխադրվել 1658թ. երկրաշարժից կործանված Հարանց անապատի միաբանությունը: Տաթևի մեծ անապատը շրջապատված է բարձր ուղղանկյուն պարիսպներով։ Անապատի միակ եկեղեցին գտնվում է հարավ-արևմտյան մասում՝ սրբատաշ բազալտից շինված Ս.Աստվածածին եռանավ բազիլիկը, որին արևմուտքից կից է գավիթ-սրահը (կառուցել է Մելիք Եգանը, 1743թ.), հյուսիսից՝ Տաթևի մեծ անապատի հիմնադիր վանահայր Արիստակեսի (մահացած 1669թ.) գմբեթավոր մատուռ-դամբարանը։ Եկեղեցուց արևելք գտնվում է աղբյուրը, դեպի հարավ՝ սեղանատունը խոհանոցով, արևմտյան և հյուսիսային պարիսպներին կից՝ բնակելի խցերը։ Բակում կանգուն է բնակելի սենյակների մի այլ խումբ՝ L-աձև ընդհանուր հատակագծով։ Հարավային կողմում սեղանաձև հատակագծով օժանդակ մասն է։ Տաթևի Մեծ Անապատը ուշ միջնադարի հայկական հոգևոր ճարտարապետության արժեքավոր համալիրներից է։ Այն ռազմական նշանակություն է ունեցել XVIIIդ. Դավիթ Բեկի կազմակերպած ազատագրական պայքարի ժամանակ։

Վահանավանք

10-11-րդ դարերում հայկական ճարտարապետական հուշարձան, վանական համալիր: Սյունիքի իշխանության, ապա թագավորության հոգևոր կենտրոններից: Գտնվում է Կապանից 3 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ողջի գետի աջ ափի գեղատեսիլ անտառապատ լեռնալանջին:
Հիմնադրվել է Սյունիքի Ձագիկ իշխանի որդի Վահանի կողմից, որի անունով էլ կոչվեց:
Հուշարձանախմբի ամենահին կառույցը Վահան իշխանի կողմից 911թ. կառուցված սբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին է: Այն մեկ զույգ մույթերով գմեթավոր դահլիճի տիպի, գլխավոր խորանով և զույգ ավանդատներով կառույց է:
Հետագայում Վահան իշխանի եղբորորդի Վահանը եկեղեցու արևմտյան կողմում կառուցել է կամարակապ թաղածածկ գավիթ և սյունասրահ, որը ձգվում է եկեղեցու և գավիթի հարավային երկարությամբ: Այստեղ են թաղված Սյունիքի թագավորներն ու իշխանները:
1086թ. Սյունյաց թագուհի Շահանդուխտը և նրա քույր Կատան կառուցել են վանքի հարավային մուտքը, իսկ նրա լայնաթռիչք թաղի վրա սբ Աստվածածին դամբարան եկեղեցին ու գավիթը: Վահանավանքում կան այլ շինություններ ու տնտեսական կառույցներ, աղբյուրներ, արձանագրություններ, խաչքարեր ու տապանաքարեր, որոնք թվագրում են 10-ից 11-րդ դարերով:

Զորաց քարեր (Քարահունջ)

Քարահունջ, “Զորաց քարեր”, հնավայրը գտնվում է Սիսիան քաղաքից 3 կմ հյուսիս-արևելք, Երևան-Մեղրի մայրուղու աջ մասում:
Ըստ ակադեմիկոս Պարիս Հերունու այս հնավայրում մեր թվարկությունից 7500 տարի առաջ եղել է Արաստծո սրբավայրը և ստղադիտարանը: Հնագիտական պեղումների ընթացքում այստեղ բացվել է մ.թ.ա. 3-րդ – 1-ին հազարամյակների դամբարաններ: Պահպանվել են բնակելի տների և այլ շինությունների հետքեր: Հնավայրը շատ նմանություններ ունի արևմտաեվրոպական մեգալիթյան կառույցների, մասնավորապես, անգլիական Սթոունհենջի (Քարահունջ) հետ: Քարահունջը զբաղեցնում է հսկայական տարածք և պեղումներին այստեղ դեռ շատ անակնկալներ կարող են մատուցել:

Վերիշեն

Վերիշենը Սյունիքի հնագույն բնակավայրերից է:
Գյուղի տարածքում կան հնագույն դամբարաններ (մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակ), 4-5-րդ դարերի եկեղեցի, 10-20-րդ դարերի քարայր կացարաններ, 1509թ. խաչքար, 17-18-րդ դարերի եկեղեցի:
Վերիշենի նշանավոր հուշարձաններից է 4-5-րդ դարերում կառուցված սբ Հռիփսիմե եկեղեցին: Նկարում՝ սբ Հռիփսիմե եկեղեցի (IV-V դար)
Միանավ, բազիլիկ, խիստ ձգված համաչափություններով, դահլիճի երկայնական պատերին հնգական կամարակապ որմնախորշերով, կիսաշրջանաձև խորանով եկեղեցին այս տիպի հուշարձաններից ամենախոշորն է: Եկեղեցու երկարությունը 23.3 մ է: 1621թ. եկեղեցին հիմնովին վերակառուցվել է: Պահպանվել է այդ մասին պատմող արձանագրությունը: Վերիշենի նորակնունք եկեղեցին կառուցվել է 17-18-րդ դարերում:

Բղենո Նորավանք

Բղենո նորավանքը 10-ից 11-րդ դարերի Սյունիքի ճարտարապետական նշանավոր հուշարձաններից է:
Գտնվում է Բարձրավան գյուղի մոտ, Որոտան գետի բարձրադիր անտառապատ ափին:
Վանքն ունեցել է գրչատուն և հռչակված է եղել իր վարպետ գրիչներով: Մեծ համբավ էր վայելում հատկապես Հովհաննես գրիչը, որի ընդօրինակած ու նկարազարդ ՙԷջմիածնի Ավետարանը՚ պահվում է Երևանի մատենադարանում: Վանքն ունեցել է մեծ կալվածքներ:
Ճարտարապետական հորինվածքի յուրօրինակությամբ ու բարձրարվեստ քանդակներով Բղենո նորավանքը դասվում է Հայաստանի եզակի հուշարձանների շարքին:
936թ. Ստեփանաս քահանան սպիտակ կրաքարից կառուցել է տալիս եկեղեցին, գավիթը, սրահն ու բորոտանոցը: 1056-66թթ. Սյունիքի Գորիգոր 1-ին թագավորի հրամանով կապտավուն բազալտից կառուցվել է մի նոր եկեղեցի:
Այն մեզ է հասել բազմաթիվ վերակառուցումներով ու ձևափոխումներով:
Եկեղեցին պայտաձև թաղով ծածկված դահլիճ է, հյուսիսային և հարավային պատերի կամարակապ զույգ բացվածքներով, մեծ լուսամուտով և քարախոշոր աբսիդով:
Հետագայում եկեղեցուն կից կառուցվել են երկու սենյակներ: Եկեղեցու շքամուտքը արևմուտքից է, պսակված քանդակազարդ համապատկերով: Կապտագույն քարատախտակների վրա պատկերված են եղել Քրիստոսի կյանքը ներկայացնող բարձրաքանդակներ:
Բղենո Նորավանքը հիմնովին վերանորոգվել է 1957-1962թթ.:

Անգեղակոթ

Անգեղակոթը Սյունիքի հնագույն բնակավայրերից է: Այն հարուստ է հնագիտական հուշարձաններով սկսած քարեդարյան հնագույն քարայր բնակատեղից մինչև մեր օրերը:
Դրանից հատկապես նշանավոր են “Վարդան Զորավար” սրբավայրը, որտեղ ըստ ավանդության 451թ. կանգ են առել ճակատամարտից վերադառցող հոգնաբեկ հայ զինվորները:
Անգեղակոթը հարուստ է 9-19-րդ դարերի գեղաքանդակ խաչքարերով ու տապանքարերով, կոթողներով ու մոտ մեկ տասնյակ եկեղեցիներով:
Դրանից նշանավոր են սբ Ստեփանոս կամ Պատիկ, սբ Հազարափրկիչ, սբ Վարդան, սբ Աստվածածին, ծաղկի Սուրբ, Սառենց Սուրբ եկեղեցիներն ու մատուռները: Ուշ միջնադարում Անգեղակոթը Մելիք Սաֆրազյանների մելիքության կենտրոնն էր: 1699թ. Իսրայել Օրու նախաձեռնությամբ Մելիք Սաֆրազի դղյակում հրավիրվել է Անգեղակոթի հայտնի ժողովը:

Աղիտուի մահարձան

7-րդ դարի հայկական միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան: Գտնվում է Սիսիան քաղաքից 4 կմ արևելք, Աղիտու գյուղի կենտրոնում: Ըստ ավանդության մահարձանը կանգնեցվել է թշնամիների դեմ կռվում զոհված երկու իշխանազուն եղբայրների հիշատակին: Այն եռահարկ կառույց է: Առաջին հարկաբաժինը սրբատաշ երանգավոր քարերից կառուցված երկու կամարակապ խորշերով ու հարթ ծածկով սրահ է, որի տակ ամփոփված են զոհվածների աճյունները: Հարթակի կենտրոնական մասում բարձրանում են ուղղանկյուն մույթերի և ութանիստ սյան վրա հենված ճոխ զարդաքանդակներով պսակված եռամաս կամարաշարքը: Մահարձանի շրջակայքը հարուստ է հնագիտական հուշարձաններով, որոնք վկայում են, որ այստեղ հեթանոսական շրջանի պաշտամունքային կառույց է եղել: Վաղ քրիստոնեության շրջանում կառույցը ավերվել է, իսկ դրա տեղում կառուցվել է եկեղեցին: 10-11-րդ դդարերում նույն եկեղեցու տեղում Սյունիքի Սմբատ թագավորի կողմից նոր եկեղեցի է կառուցվել, որն ավերվել է հրդեհից: Պահպանվել են գերեզմանատունը քանդակազարդ տապանաքարերով ու խաչքարերով:

Թանահատի վանք

5-6-րդ դարերի հայկական ճարտարապետական հուշարձան, Սյունիքի նշանավոր վանական համալիր, գտնվում է Արևիս գյուղից հյուսիս, լեռնային բարձրադիր, տափարակ վայրում: Վանքի հիմնադրումը վերագրվում է 5-6-րդ դարերին: Ղևոնդ Ալիշանը ենթադրում է, որ Թանահատի տեղում հեթանոսական շրջանում գոյություն է ունեցել Անահիտ աստվածուհու մեհյանը:
Գլխավոր եկեղեցին կոչվում է սբ Ստեփանոս նախավկա: Այն դրսից ու ներսից սրբաշատ, խոշոր կարմրավուն քարից կառուցված բազիլիկ շինություն է, բեմահարթակը տանիքի կողմից երիզված է եղել բեմահարթակով, որի վրա հենվել է տանիքի մի մասը: Եկեղեցին ունեցել է սրահ և ավանդատուն: Սյունասրահի խոյակները զարդարված են շուշանածաղիկներով: Վանքին կից պահպանվել է գերեզմանատունը խաչքարերով ու տապանքարերով: Դրանցից մեկի վրա հազիվ նշմարվում են հայերեն եղծված գրեր:
1975թ. Թանահատի ավերակներում հայտնաբերվել է ուրարտերեն սեպագիր արձանագրություն փորագրված բազալտե քարակոթողի երկու երեսին, որից մեկում քրիստոնեական շրջանում տաշվել և տեղում խաչ է քանդվել: Թանահատը ներկայումս կիսավեր վիճակում է:

Հալիձորի բերդ

Ուշ միջնադարի հայկական ճարտարապետական համալիր: Գտնվում է Կապան քաղաքից 1 կմ հարավ-արևմուտք, Ողջի գետի բարձրադիր աջ ափին: 17-րդ դարի առաջին կեսին բերդի տարածքում գործում էր կուսանոց անապատ, որը պարսպատելուց հետո ծառայում էր որպես Մելիք Փարսադանյանների տոհմական ամրոց: 1720-ական թվականներին իր անառիկ դիրքի շնորհիվ դարձել է Սյունիքի ազատագրական պայքարի կենտրոնը:
Հալիձորի բերդի մոտ Դավիթ Բեկն ու Մխիթար Սպարապետը 1725-27թթ. ջախջախել են թուրքական մեծաթիվ զորքերին:
Բերդի պարիսպներն ունեն տեղանքից բխող անկանոն քառանկյան ձև: Երկու կամարակապ մուտքերը գտնվում են հարավային և հյուսիսային պարիսպների մեջ: Միակ կլոր բուրգը գտնվում է ամրոցի հարավ արևմտյան անկյունում: Բերդում կան երկու եկեղեցի, տնտեսական և բնակելի շենքերի մնացորդներ: Եկեղեցիներից մեկը կառուցված է անմշակ բազալտի խոշոր քարերով: Ունի թաղածածկ դահլիճի հորինված, բեմի երկու կողմերում ավանդատները:
Եկեղեցուն հյուսիսից և հարավից կից կառուցված են երկհարկ գավիթներ:
Տեղանքի թեքությունը մեղմելու նպատակով, հյուսիսային պարսպից մինչև արևելյան պարիսպը ամրացվել է տեռասաձև պարսպատով, որի շնորհիվ եկեղեցու արևելյան բակը ընդարձակվել է:

Բաղաբերդ

Միջնադարյան Հասյատանի ամրոցներից է Բաղաբերդը: Գտնվում է Կապանից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ողջի գետի ձախ ափին, լեռան բարձրադիր եռանկյունաձև գագաթին:
Ըստ ավանդության Բաղաբերդը կառուցել է Բաղակը Սիսակ նահապետի զարմից:
4-րդ դարում իշխան Անդովկ Սյունին Բաղաբերդի պարիսպների տակ պարտության է մատնել պարսից Շապուհ արքայի զորագնդերին: Բաղաբերդը 4-12-րդ դարերում ունեցել է ռազմաքաղաքական կարևոր նշանակություն, լինելով Սյունիքի իշխանության, ապա թագավորության կենտրոններից մեկը: 12-րդ դարի վերջին ավերվել է սելջուկների կողմից: Բնական պատնեշ ունենալով խոր կիրճերի ուղղագիծ ժայռերը Բաղաբերդը շրջափակված է բոլորաձև աշտարակավոր, հաստ ու բարձր պարսպով: Որոշ տեղերում ժայռերը հղկվել և դարձել են բնական պարսպատեր: Լեռան եռանկյունաձև գագաթին գտնվում է միջնաբերդը: Մուտքը հյուսիս-արևելյան կողմում է: Բաղաբերդի ավերակները բավականին լավ են պահպանված: Աստեղից տեսանելի է Բաղակի քար վանքի ավերակները:

Սիսիանի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի

Հայկական վաղ միջնադարյան ճարտարապետության հուշարձան: Գտնվում է Սիսիան քաղաքի արևելյան բլրալանջին:
Կառուցվել է 6-րդ դարի վերջերին, հեթանոսական տաճարի տեղում: 7-րդ դարում Սյունիքի Կոհազատ իշխանը հոգևոր առաջնորդ Հովսեփ Ա-ի վանական թեոդորոսի օժանդակությամբ շինարարական մեծածավալ աշխատանքներ են իրականացրել վանքի տարածքում, վերանորոգել գմբեթը, ուր փորագրել է տվել իր անունը: Վանքից ոչ հեռու գտնվել է Սյունիքի մայրաքաղաք Շաղատը և Սյունիքի բերդը, որի պատճառով եկեղեցին ստացել է Սյունի վանք անունը:
Եղել է Սյունիքի հոգևոր և մշակութային նշանավոր կենտրոններից: Սյունի վանքն իր ճարտարապետական հորինվածքով գմբեթավոր ներքուստ քառաբսիդ կառույց է: Գմբեթատակ փոխանցումը երկշարք տրոմպային է, թմբուկը ներսից ութանիստ, չորս լուսամուտներով: Արտաքին ճակատները մշակված են լայնանիստ, հատվածքում եռանկյունաձև, սլացիկ խորշերով, որոնք կառույցի ծավալատարածական մշակված ուշագրավ տարրերն են: Ի տարբերություն Ավան-Հռիփսիմե տիպի տաճարների, գմբեթահարկ տարածությունն այստեղ ճիշտ քառակուսի է, աբսիդները հավասար են միմյանց և ունեն երեքական լուսամուտ: Եկեղեցու չորս անկյուններում տեղավորված են քառակուսի սենյակներ: Մուտքերը երկուսն են հարավից և արևմուտքից: Խաչաթևերը պսակված են լայնանիստ ճակտոնապատերով, որոնցից վեր բարձրացող գմբեթի տասներկու սլացիկ նիստերը ձևավորված են զույգ որմնասյուների վրա հենվող նրբագեղ կամարաշարով: Կառույցի բոլոր դեկորատիվ տարրեը համահունչ են 7-րդ դարի հայկական ճարտարապետության ընդհանրացված զարդաձևերին: Հատկապես ուշագրավ է թմբուկի բազմանիստ հյուսածո զարդանախշերով քիվը, որի չորս հիմնական նիստերի վրա պատկերված են ավետարանի դիմաքանդակները: Եկեղեցին հիմնովին վերականգվել է 1959-61թթ.:

Մեղրիի բերդ

Հայկական ճարտարապետական հուշարձան: Գտնվում է Մեղրի քաղաքի շրջակա լեռնաշղթայի գագաթների վրա, հյուսիսից պայտաձև, ընդգրկելով քաղաքը:
Մեղրու բերդը առաջին անգամ հիշատակվում է 1083թ.: Այն հիմնովին վերակառուցվել է 18-րդ դարում:
Մեղրու բերդն իր ճարտարապետական մտահղացմամբ եզակի է հայկական ամրոցաշինության մեջ:
Բերդը պարսպապատեր չունի: Դրանց փոխարինել են լեռնաշղթայի թեք կողերը: Լեռնաշղթայի գագաթներին կոպտատաշ ու անմշակ գրանիտե քարերից կառուցված են վեց ամրակուռ աշտարակներ: Դրանցից չորսը կլոր են, երկուսն ուղղանկյունաձև: Կլոր աշտարակների հատակագծերը կանոնավոր շրջագծեր են 5.5 մ արտաքին տրամագծով: Բոլոր աշտարակների պատերը դրսից դեպի վեր նեղանում են, կառույցին տալով կայունություն և ամրություն: Շարվածքում, աշտարակի ողջ պարագծով, որպես հակաերկրաշարժային գոտիներ, օգտագործվում են կաղնեփայտե հեծաններ: Աշտարակները եղել են երկհարկանի: Նրանց հրակնատները ճառագայթաձև ու շախմատաձև, բացված են ամբողջ շրջագծով: Ուշ միջնադարում, երբ գործածության մեջ մտավ հրազենը, Մեղրու բերդի աշտարակներից հնարավոր էր կրակի տակ վերցնել քաղաքի մատույցներն ու կարևորագույն կետերը, իսկ քաղաքի հարավային մատույցները պաշտպանված էին Մեղրի գետով ու դրան հարող հին աշտարակաձև տներով, որոնք յուրատեսակ պարսպի դեր էին խաղում:

Մեղրու Սբ. Սարգիս եկեղեցի

Մեղրու նշանավոր հուշարձաններից են վանքն ու եկեղեցիները: Վանքը գտնվում է քաղաքի հյուսիս-արևմտյան եզրին: Այն կառուցվել է 17-րդ դարում: Գլխավոր կառույցը սբ Հովհաննես եկեղեցին է: Աղյուսաշեն գմբեթը հենված է քառակուսի մույթերի վրա և աղոթասրահի մեջտեղից դուրս է գալիս երկթեք տանիքի միջից, օրգանապես չկապվելով ուղղանկյուն ծավալի հետ: Եկեղեցու ներսի պատերը զարդանախշված են եղել:
Մեղրու մեծ թաղի կենտրոնական մասում գտնվում է սբ Աստվածածին եկեղեցին (17-րդ դար): Սա քառամույթ գմբեթավոր բազիլիկ եկեղեցի է, նեղ կողային նավերով: Խորանի երկու կողմերում կան ուղղանկյուն ավանդատներ: Եկեղեցու գմբեթը, ինչպես և սբ Հովհաննես եկեղեցունըª աղյուսաշեն է, ութանիստ թմբոււկով:
Եկեղեցու բեմի պատը, մույթերն ու ավանդատները զարդված են 19-րդ դարի որմնանկարներով: Մեղրու փոքր թաղի սբ Սարգիս եկեղեցին կառուցվել է 17-րդ դարում: Եկեղեցին երկու զույգ մույթերով եռանավ բազիլիկ է: Տանիքի վրա բարձրացող ռոտոնդան կառուցված է աղյուսից, իսկ եկեղեցին բազալտից: Հարավային կողմի պատի մեջ, մուտքի աջ ու ձախ կողմերում, տեղադրված են խաչքարեր: Մեղրու սբ Աստվածածին ու սբ Սարգիս եկեղեցիները հիմնովին վերանորոգված են:

Որոտնաբերդ

Բերդ ՄԵծ Հայքի Սյունիքնահանգի Ծղուկ գավառում,Որոտան գետի աջափնյալեռնաբազուկի վրա: Գտնվումէ Սիսիան քաղաքից 20 կմ արևելք:

Որոտանաբերդը դասվել է Սյունյացնշանավոր բերդերի շարքը: Հայտնի էր դեռևս4-5-րդ դարերում: 12-14-րդ դարերում մի քանիանգամ գրավվել է սելջուկ-թուրքերի և մոնղոլ-թաթարների կողմից:

Ավերվել է 1487թ. երկրաշարժից: Ունի հյուսիս-արևմուտք – հարավ – արևելք ձգվածությամբթամբի ձև:

Երեք կողմից երիզված է Որոտան գետիանդնդախոր կիրճով, պարսպապատված էեղել միայն հարավ-արևմուտքից:

Պահպանվել է երկշարք պարսպապատերիմնացորդները: Հարավ-արևելքում ընդհանուրտարածքից մոտ 50 մ բարձր միջնաբերդն է:Միջնաբերդի հյուսիս-արևմուտքումկառուցված է կրաշաղախով և բազալտեխոշոր կիսամշակ քարերով երկտակպարիսպը, որի հարավ-արևմուտքում եղել էբերդի հետ կապող կամարակապ դարպասը:Միջնաբերդի արևելյան մասում կանկիսաշրջանաձև պատով դիտաշտարակ,մատուռի մնացորդներ: Այստեղ է գտնվելՈրոտան գետը տանող գետնուղուգլխամասը:

Ինչպես միջնաբերդի, այնպես էլ բորդի ողջտարածքը ծածկված է ճեղքված բազալտից,առանց շաղախի կառուցված ուղղանկյունկամ կլորավուն ոչ մեծ չափերիկացարանների պատերով:

Ուշագրավ են բերդի հարավ-արևմտյանմասում գտնվող զույգ քառակող կոթողներիստորին մասի մնացորդները (ավելի քան 25 մբարձրությամբ):

Հին Խնձորեսկ

Պատմական, հնագիտական և ազգագրական մեծ արժեք ունեցող հուշարձանախումբ: Գտնվում է Գորիս քաղաքից 10 կմ արևելք, ներկայիս Խնձորեսկ գյուղի մոտ:
Իր գեղատեսիլ բնությամբ ու նշանավոր հուշարձաններով հարուստ այս վայրը կարող է դառնալ զբոսաշրջության հանգրվան:
Պահպանվել են 5-20-րդ դարերի քարայր բնակավայրեր, 17-18-րդ դարերի սբ Թադևոս, սբ Հռիփսիմե, ՙԱնապատ՚ եկեղեցիները, աղբյուրներ, պարսպի մնացորդներ և այլ շինություններ:

Զբոսաշրջության ոլորտի միջազգային կարգավորումները, Uncategorized

  ԶԲՈՍԱՇՐՋՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԲՈՍԱՇՐՋԱՅԻՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ   Գ Լ ՈՒ Խ  1. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ

Հոդված 1. Օրենքի կարգավորման առարկան

Սույն օրենքը կարգավորում է Հայաստանի Հանրապետության զբոսաշրջության բնագավառին առնչվող հարաբերությունները և զբոսաշրջային գործունեության բնագավառում ծագող այն հարաբերությունները, որոնք ի հայտ են գալիս քաղաքացիների հանգստի, շրջագայության, ազատ տեղաշարժման իրավունքների իրականացման գործընթացում

Մասնագիտական հայոց լեզու

Նորաբանություն

Լեզվի մեջ նոր գործածվել սկսած՝ նոր երևան եկած բառ՝ բառակապակցություն կամ արտահայտություն: Տարբերակում են՝ բառային նորաբանություններ, որոնք իրենց հնչյունական կազմով և իմաստով բոլորովին նոր բառեր են և առաջին անգամ են գործածվում լեզվում, իմաստային նորաբանություններ, որոնք լեզվում արդեն եղած բառերն են՝ նոր իմաստներով։ Նոր բառը լեզվում լայն տարածում ստանալուց հետո դադարում է նորաբանություն լինելուց Լեզվի մեջ նոր գործածվել սկսած՝ նոր երևան եկած բառ՝ բառակապակցություն կամ արտահայտություն:

Օրինակներ։
Հասցեական

Մարդկանց որոշակի խմբի ուղղված կամ վերաբերող:

Պետք է հասկանալթե այդ ընդհանուր գործընթացի մեջ ինչ հասցեական գործողություններ և ծրագրեր կարող ենք իրականացնել:

Անհրաժեշտ էոր մարդկանց տրվող աջակցությունը լինի առավել հասցեական և թափանցիկ:

Հաճախորդներին գոհացնելու համար պետք է անել հասցեական առաջարկներ:

Անհրաժեշտ գործողություններ են կատարվում սոցիալական պաշտպանությունը հասցեական դարձնելու համար:

Ապրումակցել

Ուրիշի զգացմունքները, ապրումները, հույզերը, հոգեվիճակը հասկանալը և զգալն է, մարդու դրության մեջ մտնելը, սրտակցելը։

Ընթերցանությունը հնարավորություն է տալիս ապրումակցելու գրքի հերոսին։ 

Մարդակենտրոն

Քաղաքականությունորի կենտրոնըառանցքը մարդն է

Վերածննդի փիլիսոփայությունն ունի մարդակենտրոն բնույթ:
Միջազգային կազմակերպության այդ փաստաթղթում ամրագրված սկզբունքները մարդակենտրոն են:

Գործիքակազմ

Այն մեթոդներիգործողությունների և միջոցների ամբողջությունն է, որն օգտագործվում է որևէ խնդրի լուծման համար

Այս նախաձեռնությունը ավելի հարուստ գործիքակազմ է առաջարկում:

Հանդիպման ժամանակ ներկայացվեց գնահատման ծառայության գործիքակազմը:

Ընկերությունն ունի անհրաժեշտ գործիքակազմ խնդիրը լուծելու համար:

Դիմերես

Որևէ բանի՝ թղթադրամի, մետաղադրամի, շքանշանի ևն դիմահայաց երեսը։ Հականիշը՝ դարձերես։

Թողարկվել են հետևյալ ոսկե հուշամեդալները` «Հովհաննես Այվազովսկի-200» (դիմերեսին դրվագ է Հովհաննես Այվազովսկու «Իններորդ ալիք» կտավից)։

ՀՀ կենտրոնական բանկը շրջանառության մեջ է դրել «ԵՊՀ հիմնադրման 100-ամյակ» արծաթե հուշադրամորի դիմերեսին պատկերված է հատված հայ գիտնականներին նվիրված հուշասյունից։

Էսքիզների հեղինակներ՝ Վարդան Վարդանյան (դիմերես), Լուսինե Լալայան (դարձրես):

Դարձերես

Որևէ բանի հակառակ կողմը՝ շրջած երեսը, մյուս երեսը։

Հուշադրամների դարձերեսների կենտրոնում պատկերված են Էջմիածնի Մայր տաճարըԳնդեվանքը և Նորավանքը:

Կրծքանշանը դարձերեսի կողմից համարակալված է։

Դուք պետք է հետևեք էջի դարձերեսի 8-րդ կետում տրված հրահանգներինորպեսզի նպաստներ ստանալու իրավունք ունենաք։

Թեքահարթակ

Երկու տարբեր մակարդակներով հարթակներն իրար միացնող թեթևաթեք անցում, որը հեշտացնում է տարատեսակ սայլակների անարգել տեղաշարժը:

Կառուցվող թեքահարթակները միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան են:

Տրամադրվում է թեքահարթակով ավտոմեքենա:

Բազմաթիվ նոր թեքահարթակներ են կառուցվել հենաշարժողական խնդիրներ ունեցող մարդկանց տեղաշարժն ապահովելու համար:

Թեքահարթակների բացակայությունըանմատչելի մայթերը շարունակում են խնդիրներ ստեղծել տեղաշարժվելու ընթացքում:

Ցրիվ շարվածք

Շարվածքի տեսակ, երբ տառերը գրվում են իրարից հեռու՝ ց ր վ ա ծ, նրանց միջև լինում է ազատ տարածություն՝ բացատ։

Գործածվել են նույն տառատեսակի մեծատառերըայլ տառատեսակներ և ցրիվ շարվածք։

Ցրիվ շարվածքի դեպքում «ու» տառի բաղադրիչները՝ «ո»-ն և «ւ»-ըպետք է գրվեն իրարից հեռու։

Ուսումնասիրության մեջ դարձվածքները ներկայացված են ցրիվ շարվածքով:

Նստեցում

Մեկնելուց առաջ ուղևորների ներս թողնելն օդանավ, գնացք, նավ (և այլն) տեղեր զբաղեցնելու համար։

Օդանավակայանում հաշվառման ժամանակ տրվում է նստեցման կտրոն։

Փոխադրողը նստեցումը սովորաբար սկսում է թռիչքից 40 րոպե առաջ։

Ուղևորների նստեցումն ու իջեցումը թույլատրվում է սահմանված կանգառներում։

Լրաքաղ

Լրատվական տարբեր աղբյուրներից որոշակի սկզբունքով առանձնացված, քաղված լուրերի ամբողջություն։

Շուտով կգործի «Հայկական բլոգներից լրաքաղ» բաժինը:

Կայքն առաջարկում է սոցցանցային լրաքաղ։

Պարբերականը միջազգային իրադարձություններին անդրադառնում էր առավելապես լրաքաղի ձևով։

Հաջորդիվ

Որևէ երևույթի, իրադարձության, առհասարակ որևէ բանի հաջորդող՝ շարունակություն։

Օպերայի շենքին հարակից սրճարանները կփակվեն. ի՞նչ է լինելու հաջորդիվ։

Հաջորդիվ կլինի քննիչի միջնորդությունը։

Հաջորդիվ՝ մարտաֆիլմ։

Տեսազանգ

Տեսախցիկ ունեցող կապի սարքերով արված զանգ, որը զրուցակիցներին միմյանց տեսնելու հնարավորություն է տալիս: Տեսազանգը հնարավոր է իրականացնել համացանցային կապի միջոցով:

Տեսազանգի վճարը գանձվում է սովորական զանգի սակագներով:

Հայտնի բեմադրիչի հետ տեսազանգի ընթացքում լրագրողները բազմաթիվ հարցեր տվեցին:

Նեպալի իշխանությունները մեղադրում են բրիտանացի լեռնագնացին Էվերեստի գագաթից տեսազանգ կատարելու համար:

Ընկերությունը խոստացել է շտկել տեսազանգի ժամանակ առաջացող խնդիրները:

Պոչամբար

Հանքավայրին կից բնապահպանական կառույց է, որտեղ ամբարվում,

կուտակվում են հանքի շահագործումից առաջացած քիմիական թունավոր թափոնները (պոչանքը), հանքաջրերը:

Հայաստանում որոշ պոչամբարներ ամենավտանգավորների դասին են պատկանում:

Ի տարբերություն գյուղի բնակիչների՝ շատերը լավ չեն պատկերացնում պոչամբարի վնասները:

Պոչամբարները փակվում են՝ պատվելով հողային շերտովորի վրա այնուհետև բուսականություն է աճեցվում:

Ըստ մասնագետների՝ պոչամբարի փլուզման կամ վթարի դեպքում հնարավոր չի լինի խուսափել աղետներից:

Հետահայաց

1. Հետ նայող, դեպի հետ ուղղված՝ դարձած,

2. Անցյալին նայող, անցյալը քննող։

Ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Հետահայաց ցուցադրություններ» ծրագրում։

Այսօր մեկնարկում է «Հետահայաց» նախագիծըորն այսուհետև կգտնի և կներկայացնի պատմական այն իրադարձություններըորոնք տարիներ առաջ եղել են մեր տեսադաշտում:

Հետահայաց դիտարկմամբ մենք ամեն ինչ շատ լավ ըմբռնում ենքհասկանում։

Չափագրել

Չափերը որոշել և գրի առնել։ Որևէ կառույցի՝ հուշարձանի, պեղավայրի ևն չափերը գրի առնել։

Նախկինում ներքին որոշում է եղել թերի չափագրել իրենց պատկանող տարածքները։

Մասնագետները չափագրել և գույքագրել են բախումներից տուժած բնակարանների վնասները։

ՄՀասրաթյանն ուսումնասիրել և չափագրել է հայկական գաղթօջախների հուշարձանները։

ԱՐԺԵՇՂԹԱ

Արժեշղթան գործողությունների այն շղթան է, որտեղ տարբեր դերակատարներ կամ

կազմակերպություններ ավելացնում են որոշակի արժեք՝ ստանալու համար այն վերջնարդյունքը, որը հասնելու է մարդկանց կամ սպառողներին. ռուսերեն՝ цепочка ценности, անգլերեն՝ value chain։

Գյուղատնտեսական ապրանքը մշակելուց մինչև շուկա հասցնելը գործողությունների շղթա է (վարել – ցանել կամ տնկել – խնամել – հավաքել բերքը – մատակարարել), որտեղ տարբեր մարդիկ ներդնում են իրենց հմտություններն ու ստեղծում վերջնական արդյունք։

ՀԱՆՐԱԳԻՐ

Հանրագիրը հանրային նշանակություն ունեցող հարցերի առթիվ մարդկանց որևէ խմբի ներկայացրած գրությունն է։ Այն կարող է լինել նաև հաղորդում նման հարցերին առնչվող թերացումների մասին կամ իրավիճակը բարելավելու առաջարկություն, պահանջ։ Օրինակ՝ «Հինգ հարյուր հազարից ավելի բրիտանացիներ հանրագիր են ստորագրել նոր հանրաքվե անցկացնելու օգտին», «Մի խումբ մասնագետներ Թրամփի հրաժարականի պահանջով հանրագիր են ստորագրել»։

ԿՇՌՈՒՅԹ

«Կշռույթ» բառը բացի կշռի չափ, միավոր նշանակելուց ունի այլ իմաստներ ևս: Տարածված է հատկապես «հավասարակշռություն» իմաստը: Օրինակ՝ «Մեծ տերությունների հաստատած ուժային կշռույթի միջև ձևավորվել և գոյատևել են միջին ու փոքր պետությունները»:
Ի դեպ, բառարաններում որպես «կշռույթ» բառի փոխաբերական իմաստներ նշվում են՝ «ներդաշնակություն» և «կշռադատություն», իսկ գրականագիտության և երաժշտագիտության մեջ այն կիրառվում է «չափ, ռիթմ» իմաստով:

ԻՆՔՆԱԸՆԿԱԼՈՒՄ

բառը նշանակում է սեփական անձի և դրա վերաբերյալ պատկերացումների ընկալում ու արտահայտում։ Դա ինչ-որ առումով ընդհանուր եզրեր ունի ինքնագնահատականի հետ։ Հոգեբանության մեջ կա ինքնաընկալման տեսություն։ Դա նկարագրում է այն գործընթացը, որում մարդը, ուսումնասիրելով ինքն իրեն, դիտելով սեփական վարքը, հանգում է եզրակացության, հետևությունների, չնայած մասնագիտորեն չի տիրապետում դրան։

ՀԱՆՐԱՀՌՉԱԿԵԼ

նշանակում է «ամեն տեղ հռչակել, հանրահռչակ դարձնել, հանրությանը հայտնի դարձնել»: Բերենք բառի կիրառության օրինակ՝ «Վենետիկի ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսում Հայաստանի մասնակցությունը ևս մեկ անգամ

հնարավորություն կտա հանրահռչակելու հայկական ժամանակակից մշակույթը»:

ՀԱՅԱՍՏԱՆԱԿԵՆՏՐՈՆՈՒԹՅՈՒՆ

Հայաստանակենտրոնությունն այն քաղաքականությունն է, որի առանցքն ու ելակետը Հայաստանն է:

Օրինակներ՝

«Հայաստանակենտրոնությունը գաղափարախոսություն չէ, այլ գործնական քաղաքականություն»:

«1988-91 թթ. Համաժողովրդական շարժման հիմնական հավատամքը հայաստանակենտրոնությունն էր»:

«Հայաստանակենտրոն քաղաքականության գերագույն նպատակը պարզ և մատչելի է՝ հայ ժողովուրդը պետք է ապրի իր հայրենիքում՝ ապահով, անվտանգ և ինքնիշխան»։

Ռուսերեն

Представляем наш колледж

Колледж образовательного комплекса “Мхитар Себастаци”
Учащиеся здесь получают начальное и среднее профессиональное образование
По линии среднего профессионального образования в колледже действуют следующие отделения:
o Дошкольное образование
o Делопроизводство с углубленным знанием иностранного языка
o Организация туристических услуг с углубленным знанием иностранного языка
o Библиотечное дело
o Декоративно-прикладное искусство и народные ремесла
o Техническое обслуживание компьютерных сетей
o Фотографическое дело
o Моделирование и конструирование одежды
С сентября нынешнего года откроются также два новых отделения:
o Технология бродильного производства и виноделие
o Компьютерное художественное проектирование
По линии начального профессионального (ремесленного) образования действуют следующие отделения:
o Садово-парковое дело
o Технология швейного производства
o Садоводство
o Садовник
o Поварское дело
С сентября нынешнего года откроются также два новых отделения:
o Виноделие и производство соков
o Гончарное дело
Мы в колледже стремимся создать надлежащую обстановку для профессионального обучения современными студиями-мастерскими-лабораториями.
У нас в основном осуществляется обучение производством. Мы убеждены, что лучшее обучение – обучение выполнением, реальной работой.
Наши образовательные программы организуются согласно учебному расписанию, учебным проектам всего образовательного комплекса, персональными цифровыми инструментами обучения.
Обучение у нас становится также персональным, поскольку имеем возможность выбора курсов дополнительного образования. У нас действуют также открытые клубы развития хобби, открытые творческие сборы, смотры, выставки-концерты- представления, праздники.
В колледже имеются также походные, военно-спортивные лагеря, которыми пользуются также студенты колледжа.

Ռուսերեն

Колледж образовательного комплекса “Мхитар Себастаци”

Представляем наш колледж.
Учащиеся здесь получают начальное и среднее профессиональное образование
По линии среднего профессионального образования в колледже действуют следующие отделения:
o Дошкольное образование
o Делопроизводство с углубленным знанием иностранного языка
o Организация туристических услуг с углубленным знанием иностранного языка
o Библиотечное дело
o Декоративно-прикладное искусство и народные ремесла
o Техническое обслуживание компьютерных сетей
o Фотографическое дело
o Моделирование и конструирование одежды
С сентября нынешнего года откроются также два новых отделения:
o Технология бродильного производства и виноделие
o Компьютерное художественное проектирование
По линии начального профессионального (ремесленного) образования действуют следующие отделения:
o Садово-парковое дело
o Технология швейного производства
o Садоводство
o Садовник
o Поварское дело
С сентября нынешнего года откроются также два новых отделения:
o Виноделие и производство соков
o Гончарное дело
Мы в колледже стремимся создать надлежащую обстановку для профессионального обучения современными студиями-мастерскими-лабораториями.
У нас в основном осуществляется обучение производством. Мы убеждены, что лучшее обучение – обучение выполнением, реальной работой.
Наши образовательные программы организуются согласно учебному расписанию, учебным проектам всего образовательного комплекса, персональными цифровыми инструментами обучения.
Обучение у нас становится также персональным, поскольку имеем возможность выбора курсов дополнительного образования. У нас действуют также открытые клубы развития хобби, открытые творческие сборы, смотры, выставки-концерты- представления, праздники.
В колледже имеются также походные, военно-спортивные лагеря, которыми пользуются также студенты колледжа.